1001 thắc mắc: 1500 núi lửa phun trào, thảm hoạ ra sao?

Trái Đất hiện có 1.500 núi lửa còn hoạt động. câu hỏi đặt ra chính là nNếu 1.500 ngọn núi lửa còn hoạt động trên khắp thế giới phun trào cùng lúc, thảm họa gì sẽ xảy ra.


Ngọn núi lửa kỳ lạ giống hệt mắt người khổng lồ / Phát hiện "chấn động" từ hang động núi lửa Chư Bluk


Theo Flash Forward, Trái Đất hiện có 1.500 núi lửa còn hoạt động. Đây là những ngọn núi lửa từng phun trào ít số 1 một lần trong suốt 10.000 năm qua. Con số này chưa bao gồm vành đai núi lửa kéo dài liên tục dưới đáy đại dương với khoảng 500 ngọn núi lửa từng phun trào trong lịch sử. Tuy nhiên, không phải mọi vụ phun trào đều giống nhau.


Trái Đất hiện có 1.500 núi lửa còn hoạt động.


Trái Đất hiện có 1.500 núi lửa còn hoạt động.


Có thể bạn quan tâm



“Bạn có thể xếp các vụ phun trào theo hai nhóm. Nhóm đầu tiên sản sinh các dòng dung nham , nhiều khí gas gọi là “effusive” (chảy tràn). Nhóm thứ hai tạo ra tro bụi , khí gas mang tên “explosive” (bùng nổ). Sự khác biệt trong hoạt động phun trào chủ yếu do độ nhớt của magma (đá nhão). Đá magma càng nhớt càng khó thoát khí và nguy cơ xảy ra vụ nổ càng cao”, tiến sĩ Matthew Watson, nhà khoa học về núi lửa ở Đại học Bristol, Anh, cho biết.


Dù các vụ phun trào có thể khác nhau, nếu tất cả núi lửa ở trên Trái Đất hoạt động cùng lúc, hậu quả sẽ vô cùng nghiêm trọng.


Thiệt hại sơ bộ ở những khu vực gần núi lửa


Các cư dân sống ở phạm vi núi lửa phun trào không chỉ bị tác động bởi dòng magma mà cả những đám mây tro bụi khổng lồ. Dòng nham tầng (pyroclastic flow) là những đám mây đá, tro, khí gas di chuyển nhanh và rất nóng với nhiệt độ lên tới 1.000°C. Chúng có thể chuyển động ở tốc độ 724km/h nên hầu như không ai có thể chạy thoát. Không chỉ tác động tới cư dân sống ở lân cận, dòng nham tầng còn có thể gây thiệt hại trong bán kính 160km xung quanh núi lửa.


Thiệt hại trên diện rộng


Những cột tro bụi từ các vụ phun trào có thể vươn cao hàng nghìn km. “Tro bụi là thứ không mấy dễ chịu. Chúng bao gồm những mảnh thủy tinh, tinh thể và đất đá nhỏ”, tiến sĩ Watson nói.


Không chỉ có khả năng phá hủy động cơ máy bay, tro bụi núi lửa dày đặc có thể làm sập các tòa nhà khi chúng tích tụ , và dần dần làm móng nhà sụp xuống. Hít phải tro bụi có thể dẫn đến những vấn đề nguy hiểm đối với phổi, bao gồm bệnh bụi phổi.


Con người chưa thể đi lại nếu không đeo mặt nạ phòng độc. Ngoài ra, các kênh liên lạc cũng sẽ ngừng hoạt động do tro bụi thực hiện gián đoạn hoạt động của vệ tinh và chặn sóng vô tuyến.


Biến đổi khí hậu trong dài hạn


Các vụ phun trào núi lửa có thể kéo theo những biến đổi dài hạn đối với khí hậu Trái Đất. Trên thực tế, lượng tro bụi , và khí gas khổng lồ giải phóng từ miệng núi lửa cũng sẽ khiến nhiệt độ toàn cầu hạ thấp.


“Sự gia tăng đột ngột trong nồng độ sulphur dioxide làm hình thành các hạt nhỏ gọi chính là aerosol khi mắc nước, phản xạ ánh sáng Mặt Trời ngược trở lại. Quá trình này sẽ thực hiện hành tinh sát hơn, thậm chí gây nên kỷ Băng hà nhỏ”, tiến sĩ Watson chia sẻ.


Tuy nhiên, trong thời gian dài hơn, con người có thể mắc hiệu ứng ngược lại với nhiệt độ gia tăng. “Sau hàng trăm năm, khí carbon dioxide (CO2) do núi lửa giải phóng cũng sẽ làm hành tinh nóng lên”, tiến sĩ Watson cảnh báo.


10 núi lửa đáng sợ nhất thế giới



Vesuvius chính là ngọn núi lửa tầng nằm ở vịnh Naples, Italy. Đây chính là núi lửa duy nhất ở châu u nằm ở trên đất liền đã từng phun trong vòng hàng trăm năm qua. Số lần phun trào lên tới hơn 30 lần và lần phun trào khủng khiếp nhất xảy ra vào năm 79 sau Công nguyên đã vùi lấp , phá hủy thành phố La Mã cổ đại, Pompeli , và Herculaneum, các thành phố này đã không đã được xây dựng lại mặc dù vẫn còn cư dân sống sót.


Nhiệt độ môi trường lên đến 500 độ C kèm theo tiếng nổ lớn, sau đó tro bụi bắt đầu bao trùm các thành phố. Sức ép , và hơi nóng đã khiến cho các cơ quan nội tạng của cơ thể ngừng hoạt động trong một khoảng khắc rất nhiều ngắn, khiến người dânnoiw đây không kịp có phản ứng.Krakatoa


Krakatoa hay là Krakatau là một đảo núi lửa thuộc vành đai lửa Thái Bình Dương, nằm giữa đảo Java , Sumatra của Indonesia. Cấu trúc địa lý của đảo đã thay đổi ít nhất hai lần sau hai vụ phun trào núi lửa vào các năm 416 (hoặc 535) , vào năm 1883. Krakatoa tỉnh giấc với sức mạnh gấp 13.000 lần một quả bom nguyên tử vào năm 1883 với âm thanh phun trào của khói , dung nham đã cướp đi sinh mạng của ít nhất 36.000 người, phá hủy toàn bộ 165 ngôi làng , thành phố gần đó. Dư chấn sau vụ nổ này chính là việc tạo nên một cơn sóng thần cao tới 30m đổ về hai hòn đảo Java , Sumatra.


Vào thế kỷ 20, một hòn đảo mới đã được khám phá ngay tại đảo Krakatoa, với cái tên Anak Krakatoa hay “Đứa con của Krakatoa” có bán kính gần 2km , cao hơn 200m. Hiện tại, Anak Krakatoa vẫn đang hoạt động , và có nguy cơ xảy ra phun trào với quy mộ lớn.St. Helens


St. Helens chính là một núi lửa tầng đang hoạt động ở quận Skamania ở tiểu bang Washington, Hoa Kỳ. Tên St. Helens đã được đặt theo tên của nhà giao người Anh Lord St Helens, người đã thám hiểm ra núi lửa này vào cuối thế kỷ XVIII.


St. Helens đã ngủ yên hơn 120 năm trước khi phun trào vào năm 1980, đây là vụ phun trào núi lửa gây thiệt hại nặng nề trong lịch sử Hoa Kỳ, làm chết 57 người, 250 ngôi nhà, 47 cây cầu, 24 km đường sắt và 198km đường cao tốc bị phá hủy. Tambora


Tambora là một núi lửa dạng tầng trên đảo Sumbawa, Indonesia. Năm 1815, núi lửa Tambora hoạt động với chỉ số phun trào chính là 7. Đây chính là lần phun trào núi lửa mạnh nhất trong lịch sử hiện đại với hậu quả khiến cả một vùng chìm trong bóng tối. Dòng nham thạch nóng thoát ra khỏi miệng núi có độ cao khoảng 4.000m, giết chết ngay lập tức khoảng 10.000 người. Lượng tro, bụi, nham thạch , và khí có tổng thể tích vào khoảng 50 tỷ met khối khiến vài chục nghìn người chết bởi dung nham.


Ngoài ra, vụ phun trào này còn gây tác động lớn với khí hậu thế giới, cụ thể chính là khiến nhiệt độ toàn cầu giảm đến từ 0.4 – 0.7 độ C, một năm sau đó thì nhiều khu vực ở châu u , và Bắc Mỹ chưa có mùa hè. Sương giá xuất hiện cũng khiến cho Canada và các vùng lân cận bị mất mùa, bản thân núi lửa Tambora cũng bị co lại tới vài nghìn mét, đỉnh núi bị biến thành một hố lớn.


Mauna Loa là một ngon núi lửa lớn số 1 Trái Đất tính theo số lần phun , diện tích. Đây cũng là một trong năm núi lửa hình thành nên đào Hawaii thuộc tiểu bang Hawaii của Hoa Kỳ. Mauna Loa chính là núi lửa có hình khiên còn hoạt động với thể tích xấp xỉ 75.000 kilomet khối, Mauna Loa trong ngôn ngữ của thổ dân Hawaii còn có nghĩa chính là Núi dài, bởi nó cao 60km, rộng 48km, khối lượng của nó chỉ bằng 85% khối lượng của tất cả các đảo tại Hawaii, đồng thời chiếm gần một nửa diện tích của đảo Big Island.


Núi lửa Mauna Loa hoạt động thường xuyên nhất thế giới. Từ năm 1843 đến nay nó đã phun trào 33 lần , lần cuối vào năm 1984.Pelée


Pelée là một núi lửa hình nón còn hoạt động, nằm phía Bắc đảo Martinique, vùng biển Caribbe. Sự kiện phun trào núi lửa Pelée vào năm 1902 được xem là thảm họa khủng khiếp nhất thế kỷ XX khi cướp đi sinh mạng của 30.000 người tại thành phố cảng Saint Pierre trong vòng không đầy 2 phút, toàn thành phố bị thiêu rụi.


Trước đó, đã có nhiều người nhìn thấy hiện tượng hơi nước, bụi , tia chớp ở trên miệng núi, tuy nhiên chúng đều bị bỏ qua. Sau thảm họa này, Pelée ngủ yên trong vài tháng và đến đầu năm 1903, dung nham lại trào ra ngoài miệng núi.Eyjafjallajokull


Eyjafjallajokull chính là một trong những núi sông băng của Iceland. Núi lửa này đã phun trào hai lần trong năm 2010 vào tháng 3 và tháng 4. Đám mây bụi khổng lồ bay trên Eyjafjallajokull vào tháng 4, sau đó di chuyển khắp lục địa châu u khiến hàng loạt phi trường đóng cửa, gần 5.000 chuyến bay bị ảnh hưởng và hàng trăm nghìn khách hàng mắc kẹt tại đó trong nhiều ngày.Santorini


Santorini, tên cổ điển là Thera , tên chính thức Thira, là một hòn đảo ở miền Nam biển Aegea, cách Hy Lạp 200km về phía Đông Nam. Đây chính là đảo lớn số 1 của một quần đảo nhỏ, hình vòng tròn cùng tên , và là tàn dư của một miệng núi lửa.


Khoảng 3.500 năm trước, ngọn núi lửa trên đảo Thera đã phun trào với sức mạnh gấp 4-5 lần so với vụ phun trào vào năm 1883 của núi lửa Krakatoa. Thảm họa này đã gây nên một hố lớn ở trên đảo Aegea cùng những đợt sóng khổng lồ trên đại dương, đồng thời gián tiếp làm sụp đổ nền văn minh Minoa.Nevado del Ruiz


Nevado del Ruiz là núi lửa nằm ở trên “Vành đai lửa Thái Bình Dương” của Colombia, hoạt động từ cách đây khoảng 1,8 triệu năm. Trong quy trình hoạt động, ngọn núi này đã hai lần phun ra những dòng nham thạch siêu nóng quét xuống thung lũng sông Guali , Lagunillas, gây nhiều thiệt hại.


Thảm họa phun trào núi lửa vào ngày 14/11/1985 đã được coi chính là một trong những thảm họa khủng khiếp nhất. Tuy lượng tro mà nó phun trào bằng 3% so với vụ phun trào của núi lửa St. Helens năm 1980 Tuy nhiên giết chết nhiều người nhất trong thế kỷ XX và cũng chính là vụ phun trào núi lửa giết chết nhiều người thứ tư trong lịch sử loài người.Pinatubo


Pinatubo là một ngọn núi lửa tầng đang hoạt động nằm trên đảo Luzon của Philippines. Trước năm 1991, ngọn núi ngủ yên trong 6 thế kỷ, đã bị xói mòn, đã được bao phủ trong rừng rậm , và nuôi sống vài ngàn người dân bản địa.


Tuy nhiên, khi núi lừa Pinatubo phun trào vào năm 1991, thì lượng tro mà nó giải phóng đã khiến cho nhiệt độ toàn cầu giảm 0.55 độ C trong hai năm liên tiếp. Trận động đất 7.8 độ Richter xảy ra cách núi khoảng 100km về phía Đông Bắc năm 1990 chính là hiện tượng khởi đầu cho sự bùng nổ của Pinatubo. Với cột tro cao tới 35km ở trên chưa trung thì vụ phun trào này chính là vụ phun trào núi lửa lớn thứ hai trong thế kỷ XX.


Theo Châu Anh/Tiền phong


Từ khóa:núi lửatrái đấthành tinhkhám phábí ẩn


Loading…