Có phải Đom đóm phát sáng để thu hút `bạn tình`? || blogkhampha

Đom đóm hay là bọ phát sáng chính là những loài côn trùng cánh cứng nhỏ đã được gọi chung chính là họ Đom đóm (Lampyridae) có nguy cơ phát quang. Đom đóm chính là động vật tiêu biểu cho vùng ôn đới mặc dù phần lớn các loài sống ở vùng nhiệt , và cận nhiệt đới.


Những "cặp sừng" chết chóc trong thế giới động vật / Top 10 loài động vật xấu xí nhất thế giới


Ảnh minh họa


Ảnh minh họa


Có thể bạn quan tâm



Chúng chính là những sinh vật có tập tính hoạt động về ban đêm, con đực thường có cánh và bay vào những đêm đầu mùa hạ. Nhiều loài, con cái chưa có cánh. Con đực, con cái , ấu trùng phát ra ánh sáng lạnh , và thường có màu đỏ cam hay là vàng xanh (bước sóng 510 – 670nm); một số loài thậm chí trứng cũng phát quang.


Người ta cho rằng, ánh sáng giữ vai trò quan trọng trong tập tínhsinh sảncủa chúng với mục đích hấp dẫn con khác giới. Tuy nhiên, ở ấu trùng thì sự phát sáng nhằm mục đích cảnh báo các động vật ăn thịt chính là chủ yếu, do ấu trùng đom đóm chứa các hóa chất có mùi vị khó chịu , có thể chính là độc đối với các động vật ăn thịt khác.


Nhiều giống đom đóm chưa sản sinh ra ánh sáng. Thường thì những giống này chính là hoạt động vào ban ngày, hay bay-ngày, như giốngEllychnia. Một loại đom đóm ban ngày , và có thói quen sống trong bóng mát, như dưới tán cây, là luminescent. Một giống làLucidota. Những giống đom đóm này dùng những phản ứng làm tín hiệu hẹn hò.


Phát sáng nhằm thu hút sự chú ý nơi “bạn tình”?


Theo giáo sư Sara Lewis thuộc Trường đại học Tufts, Boston (Mỹ), những con đom đóm phát sáng lập lòe trong đêm mùa hè có thể chỉ chính là một kiểu phô trương về hình thức bề ngoài của chúng, giống như chiếc đuôi rực rỡ của các con công đực nhằm thu hút sự chú ý nơi “bạn tình”.


Nghiên cứu này đã nhận thấy sựphô trương vẻ đẹp giới tínhkhông chỉ có ở một số loài như chim, thú hay là con người mà ngay cả loàicôn trùngcũng chưa phải ngoại lệ.


Chất phát sáng ở đuôi đom đóm mắc phải oxy cũng sẽ phát sáng Tuy nhiên ánh sáng rất nhiều yếu, vì thế chỉ buổi tối mới nhìn rõ. Đom đóm đực có cánh, đom đóm cái không có. Do đó đom đóm đực phát sáng để thu hút đối phương.


Chẳng hạn, những con đom đóm đực tập hợp đã được ánh sáng huỳnh quang lâu hơn sẽ có khả năng tìm bạn đời thành công hơn và giúp cho con cái sinh sản ra nhiều con hơn.


Đom đóm có hai nhóm làđom đóm bay , và đom đóm bò dưới đất.Cả hai nhóm này đều có thể phát ra cùng một thứ ánh sáng lạnh đặc biệt, chưa toả nhiệt như ánh sáng nhân tạo. Đó là vì trong quy trình phát sáng, hầu như toàn bộ năng lượng được sinh vật chuyển thành quang năng, chứ chưa tiêu hao thành nhiệt như ở những nguồn sáng nhân tạo khác.


Ánh sáng của đom đóm đã được phát ra từ một vài đốt cuối bụng. Ban ngày, các đốt này chỉ có màu trắng xám, về đêm mới phát ra ánh sáng huyền ảo qua lớp da trong suốt. Bên trong lớp da bụng là dãy các tế bào phát quang, trong cùng chính là lớp tế bào phản quang, có chức năng như mặt gương giúp cho phản chiếu ánh sáng ra ngoài.


Đom đóm phát sáng thế nào?


Sự phát sáng ở đom đóm là nhờ một loạiphản ứng hóa học gọi chính là biolumiescence (ánh sáng sinh học). Tiến trình này xảy ra trong cơ quan phát sáng chuyên biệt, thường nằm ở dưới bụng đom đóm. Enzym luciferase hoạt động ở trên luceferin, với sự có mặt của các ion Magie, ATP, và Oxi để tạo ánh sáng.


Cơ quan phát sáng cấu tạo từ vài lớp tế bào nhỏ phản xạ ánh sáng và một lớp tế bào phát sáng. Tế bào phát sáng được điều khiển bởi thần kinh và các ống khí; ôxy được cung ứng bởi các ống khí chuyển hóa luciferin của tế bào phát sáng thành oxyluciferin. Quá trình ôxy hóa này đã được xúc tác bởi enzym luciferase đã giải phóng năng lượng dưới dạng ánh sáng.Côn trùng kiểm soát việc phát sáng chỉ bằng cách điều hòa lượng chưa khí cung ứng cho tế bào.


Tất cả các loại đom đóm đều phát sáng từ thời kỳ ấu trùng. Biolumiescence dùng cho một chức năng riêng biệt trong ấu trùng đom đóm hơn là cho những con trưởng thành. Nó xuất hiện như một tín hiệu cảnh báo tới những loài ăn thịt, từ những chất hóa học tổng hợp trong ấu trùng đom đóm, chúng trở nên khó chịu , và độc.


Các gene mã hóa cho những chất này đã được chèn vào trong nhiều các cơ quan riêng biệt. Luciferase đom đóm thường ở trong forensics (chất độc chết người), và enzym có những ứng dụng y học – đặc biệt để dò tìm các phản ứng của ATP hay Magie. Những họa sĩ thời kỳ Phục Hưng đã dùng một các loại bột của đom đóm đã sấy khô để tạo ra một hỗn hợp cảm quang.


Những câu hỏi đặc biệt thú vị về Đom đóm


Đom đóm phát sáng từ khi nào?


Chúng ta thường không nhìn thấy đom đóm trước khi chúng trưởng thành. Sự thật không phải như vậy, từ ấu trùng, con non , và khi trưởng thành, đom đóm đều có thể phát sáng. Ấu trùng đom đóm dùng ánh sáng để cảnh báo, xua đuổi các loài vật khác đồng thời phát ra mùi hôi đặc trưng. Ngoài ra, đom đóm sẽ phát ra ánh sáng mờ nhạt, chập chờn khi bị quấy rầy.


Đom đóm không thể phát sáng?


Khả năng phát quang của các loài trong họ Đom đóm (Lampyridae) chưa giống nhau. Một số loài đom đóm ở phía Tây khu vực Bắc Mỹ chưa hề phát sáng. Chúng dễ bị nhầm tưởng với các loài bọ cánh cứng khác.


Thức ăn của đom đóm chính là gì?


Đom đómlà loài ăn thịt nên thức ăn của chúng cũng rất đa dạng như ấu trùng ốc, đặc biệt chính là ốc sên. Đom đóm sống trong môi trường ẩm ướt có thể ăn cả giun đất. Một số loài đom đóm Châu Á còn có mang để có thể săn mồi dưới nước.


Đom đóm có thể ăn thịt đồng loại?


Thông tin này chưa đúng, mặc dù là loài ăn thịt Tuy nhiên nếu không tìm thấy thức ăn yêu thích, chúngcó thể ăn mọt hoặc phấn hoa. Có một loài bọ cánh cứng có thể phát quang khác có tên Photuris là kẻ thù của đom đóm.


Đom đóm là một loài động vật có lợi với con người?


Các nhà khoa học đã phát triển Enzim lucyferase được sử dụng trong quá trình phát quang của đom đóm đểphục vụ y học. Cụ thể chất Lucyferase này được dùng để theo dõi mức độ Hydrogen peroxide trong các sinh vật thí nghiệm (hydrogen peroxide có vai trò cực kì lớn trong quy trình phát triển của bệnh ung thư , tiểu đường).


Đom đóm có thể gây ra màn trình diễn ánh sáng tuyệt vời


Một số loài đom đóm có khả năng đồng bộ hóa ánh sáng nhấp nháy của chúng. Để đã được tận mắt chứng kiến ánh sáng đồng thời từ các cá thể đom đóm này mọi người có thể tới Đông Nam Á , và vườn quốc gia Great Smoky Mountains, Mỹ vào thời điểm cuối mùa xuân hàng năm.



Nguồn: https://tienphong.vn/cong-nghe/1001-thac-mac-co-phai-do…Nguồn: https://www.tienphong.vn/cong-nghe/1001-thac-mac-co-phai-dom-dom-phat-sang-de-thu-hut-ban-tinh-1525075.tpo


Theo Đỗ Hợp/Tiền phong


Từ khóa:đom đómloài đom đómbạn tìnhphát sángđom đóm phát sángthu hút bạn tình


Loading…