Loài ngỗng nào bay qua được đỉnh Everest? || blogkhampha

Nhờ giảm nhiệt độ ở mạch máu gần phổi, ngỗng đầu sọc có thể tuần hoàn nhiều oxy hơn đến cơ ngực, giúp chúng bay cao 8.000 mét để di cư qua dãy Himalaya.


Những "cặp sừng" chết chóc trong thế giới động vật / Top 10 loài động vật xấu xí nhất thế giới


Ngỗng đầu sọc


Ngỗng đầu sọc


Có thể bạn quan tâm



Loài chim duy số 1 có thể bay qua đỉnh Everest?


Ngỗng đầu sọc (Anser indicus) hay là ngỗng đầu thanh đã được đặt tên đến từ hai thanh sợi lông màu nâu đen mà thông thường bọc quanh mặt sau của đầu của nó. Ngỗng này có một cơ thể màu xám ánh sáng, màu trắng ở trên mặt và cổ, chân màu da cam. Bàn chân có màng , nó có đôi cánh rộng. Chim trưởng thành: Chiều dài là 71–76cm và nặng 1,87-3,2kg Môi trường sống mùa hè là hồ có độ cao.


Loài này đã được báo cáo là di cư về phía nam từ Tây Tạng, Kazakhstan, Mông Cổ và Nga trước khi qua Himalaya. Ngỗng đầu sọc đẻ 4-6 trứng màu trắng trong một ổ trứng, trứng cần khoảng 27 ngày để ấp.


Trong nghiên cứu mới số 1 công bố ở trên tạp chí eLife mô tả thí nghiệm của Jessica Meir, phi hành gia kiêm nhà sinh lý học, , đồng nghiệp của cô chính là Julia York, khảo sát sinh ở Đại học Texas. Họ thu thập 19 quả trứng ngỗng đầu sọc từ công viên động vật hoang dã Sylvan Heights Bird Park ở Scotland Neck, North Carolina (12 quả vào năm 2010 và 7 quả vào năm 2011).


Meir và York ở cùng những con ngỗng non vài tuần sau khi trứng nở để bầy ngỗng coi họ như những người chăm sóc. Sau đó, nhóm điều tra đưa chúng tới Đại học British Columbia. Khi bầy ngỗng trưởng thành, các nhà điều tra tìm hiểu cách chúng bay trong điều kiện giảm oxy ở đường hầm gió, gần giống môi trường di cư của chúng.


Meir , cộng sự cho thấy ngỗng đầu sọc trao đổi chất chậm hơn trong điều kiện oxy hạn chế, thực hiện giảm lượng oxy cần dùng để bay. Chúng cũng áp dựng những chiến lược bay hiệu quả, thay đổi chuyển động sinh học lúc bay hướng lên trên và xuống thấp để bảo toàn oxy.


Kết quả nghiên cứu chỉ ra nhiệt độ máu ở mạch máu của ngỗng đầu sọc giảm khi chúng bay trong điều kiện ít oxy hơn. Hemoglobin, protein liên kết với oxy trong máu, rất nhạy cảm với nhiệt độ. Khi máu lạnh, nó có thể mang nhiều oxy hơn khi máu ấm. Nhờ giảm nhiệt độ ở mạch máu gần phổi, ngỗng đầu sọc có thể tuần hoàn nhiều oxy hơn đến cơ ngực giúp cho chúng bay.


Mỗi năm, ngỗng đầu sọc di cư qua dãy Himalaya đến từ Ấn Độ tới cao nguyên Tây Tạng ở Trung Quốc và Mông Cổ. Hành trình bao gồm sự thay đổi độ cao hơn 7.925 mét trong 8 – 12 giờ.”Ngỗng đầu sọc chính là những phi hành gia trong thế giới loài chim”, York nhận xét.


1001 thắc mắc: Loài ngỗng nào bay qua đã được đỉnh Everest? - ảnh 1


Vì sao ngỗng đầu sọc lại bay được như vậy?


Các nhà khoa học thuộc ĐH British Columbia (Mỹ) mới đây đã tiến hành thí nghiệm chứng minh khả năng bay vượt đỉnh Everest của loài chim đặc biệt: ngỗng đầu sọc.


Năm 1953, một nhà leo núi trên đường chinh phục Everest đã trông thấy một đàn ngỗng đầu sọc (Anser indicus) bay qua “nóc nhà thế giới”. Từ đó đến nay, nhiều điều tra đã được đưa ra để chứng minh ngỗng đầu sọc có phải chính là loài chim bay cao số 1 thế giới, , và là loài duy số 1 có thể vượt qua Everest?


Trong khảo sát mới nhất, các nhà khoa học thuộc ĐH British Columbia (Mỹ) đã nuôi 19 con ngỗng đầu sọc và tập cho chúng bay theo hiệu lệnh đến từ nhỏ. Nhóm còn huấn luyện chúng bay trong một buồng khí, ở trên cơ thể đeo các thiết bị cảm biến hỗ trợ đo nhịp tim, nồng độ oxy trong máu, nhiệt độ cơ thể , tỉ lệ trao đổi chất trong cơ thể.


Khi tiến hành thí nghiệm, nhóm khảo sát lần lượt điều chỉnh môi trường trong buồng khí mô phỏng điều kiện môi trường ở từng độ cao khác nhau chỉ bằng cách thay đổi lượng oxy cung ứng cho ngỗng đến từ các mặt nạ đeo.


Trên lý thuyết, hầu hết các loài chim đều có tim , và phổi khỏe hơn động vật có vú, giúp chúng có thể thích nghi với những hoạt động thể chất đòi hỏi sức bền.


Với ngỗng đầu sọc, phổi thậm chí lớn , mỏng hơn rất nhiều nhiều so với nhiều loài chim khác, giúp chúng có thể hít thở sâu trong môi trường khắc nghiệt. Tim chúng cũng to hơn, cho phép đẩy lượng lớn oxy đến các cơ trong cơ thể.


Ứng dụng để chữa trị cho người bệnh bị suy tim hoặc đột quỵ


Những nhà leo núi ở trên dãy Himalaya phải thích nghi với môi trường hoặc dùng mặt nạ oxy. Tuy nhiên, ngỗng đầu sọc sử dụng oxy hiệu quả nhất hơn. Trong nhiều thập kỷ, các chuyên gia biết loài ngỗng này có khả năng liên kết oxy với hemoglobin, quy trình giúp vận chuyển lượng oxy lớn tới từng tế bào.


Trong quá khứ, thí nghiệm trên ngỗng đầu sọc được tiến hành khi chúng đang nghỉ ngơi hoặc đi ở trên cối xay guồng. Kết quả nghiên cứu chỉ ra ngỗng đầu sọc có nhiều mao mạch hơn quanh tế bào ở cơ ngực hơn ngỗng hàu , và những loài ngỗng khác không bay ở độ cao lớn như vậy. Tế bào của chúng cũng dày đặc ty thể, bào quan sử dụng oxy để cung ứng năng lượng cho tế bào. Ngoài ra, ngỗng đầu sọc cũng bay men theo địa hình để tận dụng không khí giàu oxy hơn phía trên thung lũng.


Nếu hiểu rõ cách ngỗng đầu sọc sinh tồn trong điều kiện thiếu oxy, các nhà điều tra có thể ứng dụng để điều trị cho người bệnh bị suy tim hoặc đột quỵ do mất oxy đột ngột.


Trước đó, vào năm 2009, các chuyên gia ĐH Bangor (Anh) từng khẳng định loài ngỗng đầu sọc có thể vượt qua dãy Himalaya chỉ trong vòng 8 tiếng.


Nhóm nghiên cứu đã gắn máy phát tín hiệu GPS lên mình 25 con ngỗng đầu sọc sinh sống ở khu vực Ấn Độ trước khi chúng bắt đầu chuyến di cư mùa xuân hàng năm đến khu vực Mông Cổ để sinh sản, tức phải vượt qua dãy Himalaya.


Tín hiệu GPS cho thấy đàn chim này chọn dọc theo sườn dãy Himalaya , hạn chế qua đỉnh Everest. Thế nhưng, như thế là quá đủ để loài ngỗng này đạt đến độ cao kỷ lục gần 6.437m trong suốt chặng đường 8.000km di cư, trong đó thời gian qua dãy Himalaya chính là khoảng 8 tiếng.



Nguồn: https://tienphong.vn/cong-nghe/1001-thac-mac-loai-ngong…Nguồn: https://www.tienphong.vn/cong-nghe/1001-thac-mac-loai-ngong-nao-bay-qua-duoc-dinh-everest-1524303.tpo


Theo Đỗ Hợp/Tiền phong


Từ khóa:đỉnh Everestdãy Himalayangỗng đầu sọcđộng vật


Loading…